Bị tụt lợi có niềng được không? Một số lưu ý quan trọng khi niềng răng

Được giải đáp bởi ThS.BS Nguyễn Tuấn Dương – Giám đốc Hệ thống Nha khoa Smile One.

Có. Bị tụt lợi vẫn có thể niềng răng nếu tình trạng nha chu đã ổn định, răng còn chắc và xương quanh chân răng đủ nâng đỡ. Tụt lợi nhẹ thường vẫn niềng được; nếu tụt lợi nặng kèm viêm nha chu, tiêu xương hoặc răng lung lay, cần điều trị ổn định trước khi chỉnh nha.

• Tụt lợi nhẹ, nướu khỏe và răng chắc vẫn có thể niềng.
• Niềng răng không đồng nghĩa lợi chắc chắn sẽ tụt nặng hơn.
• Tụt lợi kèm viêm nha chu, tiêu xương hoặc răng lung lay cần điều trị trước.
• Lực kéo và hướng dịch chuyển chân răng cần được kiểm soát phù hợp.
• Không phải trường hợp tụt lợi nào cũng cần ghép lợi trước khi niềng.

Có. Bị tụt lợi vẫn có thể niềng răng nếu tình trạng nha chu đã ổn định,

1. Tụt lợi nhẹ thì niềng có làm tình trạng nặng hơn không?

Không nhất thiết. Tụt lợi nhẹ vẫn có thể niềng mà không làm tình trạng nặng thêm nếu nha chu ổn định, răng còn chắc và xương quanh chân răng đủ nâng đỡ. Nguy cơ tụt thêm tăng khi lợi quá mỏng, còn viêm hoặc chân răng phải dịch chuyển nhiều ra phía ngoài phần xương nâng đỡ.

Nếu bạn chỉ tụt lợi nhẹ ở một vài răng, chưa có răng lung lay và không có viêm nha chu đang hoạt động thì vẫn có thể cân nhắc niềng răng.

Điều quan trọng không chỉ là bác sĩ sử dụng lực kéo nhẹ. Với người đã tụt lợi, cần tính toán cả hướng dịch chuyển của chân răng. Nếu chân răng vốn đã nằm sát phần xương phía ngoài nhưng tiếp tục bị đẩy ra ngoài nhiều, nguy cơ tụt lợi có thể tăng.

Người đã có tụt lợi trước niềng, mô lợi mỏng hoặc cần nghiêng răng cửa nhiều ra phía ngoài là những trường hợp cần lập kế hoạch và theo dõi kỹ hơn. (PubMed)

Mô nha chu mỏng cũng cần được thận trọng hơn khi chỉnh nha, đặc biệt nếu vị trí chân răng và phần xương phía ngoài không thuận lợi. (British Dental Journal)

Vì vậy, tụt lợi nhẹ không phải lý do để từ bỏ niềng răng. Quan trọng là lực chỉnh nha phù hợp và chân răng được dịch chuyển trong giới hạn xương nâng đỡ.

Không nhất thiết. Tụt lợi nhẹ vẫn có thể niềng mà không làm tình trạng

2. Tụt lợi mức nào vẫn niềng được, mức nào cần điều trị trước?

Tụt lợi nhẹ, ổn định, răng không lung lay và nha chu khỏe thường vẫn có thể niềng. Nếu lợi đang tiếp tục tụt, có viêm nha chu, tiêu xương nhiều hoặc răng lung lay thì cần điều trị và làm ổn định mô quanh răng trước khi tạo lực chỉnh nha.

Không nên chỉ nhìn phần chân răng lộ ra ngoài để kết luận có thể niềng hay không.

Hai người cùng tụt lợi ở 1–2 răng nhưng một người có nướu khỏe, răng chắc và xương nâng đỡ tốt sẽ khác với người đang chảy máu lợi, tiêu xương và răng bắt đầu lung lay.

Nếu tụt lợi đi kèm viêm nha chu, cần kiểm soát tình trạng viêm và ổn định mô nâng đỡ trước khi bắt đầu dịch chuyển răng. (International Journal of Oral Science)

Bạn có thể xem thêm bài bị viêm nha chu có niềng được không để xác định rõ trường hợp nào phải điều trị nha chu trước khi niềng.

Không nên chỉ nhìn phần chân răng lộ ra ngoài để kết luận có thể niềng hay không.

3. Bị tụt lợi cần xử lý gì trước và trong khi niềng?

Tụt lợi nhẹ, ổn định và răng còn chắc thường không cần phẫu thuật lợi trước khi niềng. Nếu có viêm nha chu, tiêu xương, lợi quá mỏng hoặc răng lung lay, cần xử lý những vấn đề này trước; trong quá trình niềng, lực và hướng dịch chuyển răng phải được kiểm soát chặt chẽ.

Trước khi niềng

Tùy tình trạng, hướng xử lý có thể khác nhau:

• Tụt lợi nhẹ, không viêm: Có thể lên kế hoạch niềng và theo dõi.
• Có cao răng hoặc viêm lợi: Làm sạch và kiểm soát viêm trước.
• Có viêm nha chu: Điều trị ổn định rồi mới tạo lực.
• Lộ chân răng gây ê buốt: Kiểm soát ê buốt và điều chỉnh cách chăm sóc.
• Lợi quá mỏng hoặc tụt đang tiến triển: Cân nhắc xử lý mô lợi trước khi niềng.
• Tiêu xương hoặc răng lung lay: Điều trị nha chu và đánh giá lại khả năng chịu lực.

Có bắt buộc phải ghép lợi trước khi niềng không?

Không. Tụt lợi không đồng nghĩa bắt buộc phải ghép lợi trước khi niềng.

Nếu chỉ tụt nhẹ, tình trạng đã ổn định và mô quanh răng còn khỏe, khách hàng có thể niềng mà chưa cần ghép lợi.

Ghép lợi thường được cân nhắc khi mô lợi quá mỏng, tụt lợi tiếp tục tiến triển hoặc vùng chân răng có nguy cơ mất thêm mô trong quá trình dịch chuyển. (British Dental Journal)

Trong quá trình niềng

Với người đã có tụt lợi, cần duy trì các nguyên tắc:

• Kiểm soát lực chỉnh nha phù hợp.
• Hạn chế đưa chân răng quá xa ra ngoài phần xương nâng đỡ.
• Theo dõi mức độ tụt lợi trong các lần tái khám.
• Kiểm soát mảng bám, cao răng và viêm quanh khí cụ.
• Điều chỉnh kế hoạch nếu vùng lợi tụt có dấu hiệu tiến triển.

Có thể ghi nhớ ngắn gọn:

Nha chu ổn định – Răng đủ chắc – Lực phù hợp – Chân răng trong giới hạn xương – Theo dõi định kỳ.

Niềng răng không làm phần lợi đã tụt tự mọc trở lại. Mục tiêu chỉnh nha là sắp xếp răng về vị trí phù hợp nhưng vẫn bảo tồn phần nướu và xương đang nâng đỡ chân răng.

Ngoài mô nha chu, tình trạng từng răng cũng cần được đánh giá trước chỉnh nha. Nếu có răng từng điều trị tủy, bạn có thể tham khảo răng đã chữa tủy có niềng được không.

Niềng răng không làm phần lợi đã tụt tự mọc trở lại. Mục tiêu chỉnh nha là sắp xếp răng về vị trí phù hợp nhưng vẫn bảo tồn phần nướu và xương đang nâng đỡ chân răng.

4. Niềng răng khi tụt lợi có những rủi ro gì?

Người bị tụt lợi vẫn có thể niềng an toàn nếu nha chu đã ổn định và kế hoạch dịch chuyển răng phù hợp. Rủi ro tăng khi tạo lực lúc mô quanh răng vẫn đang viêm, xương nâng đỡ yếu hoặc chân răng bị đưa quá nhiều ra ngoài giới hạn xương.

Rủi ro thường gặp

• Lợi tụt thêm.
• Chân răng lộ nhiều hơn.
• Ê buốt khi ăn uống nóng, lạnh.
• Răng trông dài hơn.
• Kẽ tam giác đen giữa các răng rõ hơn.

Rủi ro nghiêm trọng hơn

• Mất thêm mô bám quanh chân răng.
• Giảm xương nâng đỡ quanh răng.
• Răng lung lay tăng nếu mô nha chu vốn đã yếu.
• Viêm nha chu tiến triển hoặc tái phát.
• Phải điều chỉnh hoặc tạm dừng một phần kế hoạch dịch chuyển răng.

Người có mô lợi mỏng hoặc đã tụt lợi từ trước cần được theo dõi kỹ hơn, đặc biệt khi kế hoạch chỉnh nha yêu cầu đưa răng nhiều về phía ngoài. (PubMed)

Vì vậy, với người đã tụt lợi trước khi niềng, mục tiêu không chỉ là làm răng đều mà còn phải bảo tồn phần nướu và xương đang giữ răng.

Với trường hợp tụt lợi nhẹ ở một vài răng, răng không lung lay và nha chu ổn định, bạn vẫn có thể niềng răng. Trước khi bắt đầu, bác sĩ cần xác định nguyên nhân tụt lợi, phần xương còn nâng đỡ và hướng răng cần dịch chuyển để lựa chọn kế hoạch chỉnh nha phù hợp.